Uzun Yaşam Genetik mi, Seçim mi? 8 Haftada 4 Yıl Gençleşmek Mümkün mü?
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Halil Ertürk, insan ömrünün %60'ının epigenetik ve yaşam tarzına bağlı olduğunu belirterek, 8 haftalık müdahaleyle biyolojik yaşın 4,6 yıl geri çekilebildiğini açıkladı.
Editors
MEDİCENTER TV / BODRUM, TÜRKİYE — 12 KASIM 2025
Kimileri 100 yaşına kadar sağlıklı yaşayabiliyor, kimileri ise daha genç yaşlarda ciddi sağlık sorunlarıyla karşılaşıyor. Peki, uzun yaşamın sırrı nerede saklı? Genetik mi, yoksa yaşam tarzı mı daha belirleyici? “İnsan ömrünün yaklaşık %25-40’ı genetikle belirleniyor, geri kalan ise yaşam tarzı, çevresel faktörler ve tesadüflere bağlı” diyen Acıbadem Life Longevity’den İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Halil Ertürk, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaşlanma sürecini nasıl değiştirdiğini anlattı.
Uzun ve sağlıklı yaşam, bilimsel araştırmaların en çok yoğunlaştığı konuların başında geliyor. Şimdiye kadar yapılan araştırmalara göre insan ömrünün yaklaşık yüzde 25 ila 40’ının genetik faktörlerle bağlı olduğu belirlendi.
Genetik Piyanonun Tuşlarıysa, Epigenetik O Piyanisttir
Acıbadem Life Longevity İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Halil Ertürk, yüzde 60’lık önemli kısımda çevresel koşulların, yaşam tarzı tercihlerinin ve rastlantısal etkilerin rol oynadığını belirtiyor:
“İyi bir genetik altyapıya sahipseniz bu ciddi bir avantajdır; ancak bu şansı en iyi şekilde değerlendirebilmek için epigenetik etkileri de anlamak gerekir. Genetiği, piyanonun tuşları gibi düşünebiliriz. O tuşlara hangi sırayla ve nasıl basılacağını belirleyen ise epigenetik mekanizmalardır.”
Dr. Ertürk, besinler, stres, egzersiz, uyku ve enfeksiyonlar gibi çevresel faktörlerin bütününü ifade eden ekspozomun, bu “piyanist”in notalarını oluşturduğunu söyledi.
Uzun Yaşam "Olağanüstü Genler"e Bağlı!
Guinness rekorlarına göre dünyanın en uzun yaşayan insanı olarak geçen 122 yaşında hayatını kaybeden Jeanne Louise Calment’ten örnek veren Dr. Halil Ertürk, "Bu kişi 117 yaşına kadar sigara içiyordu. Alkol ve çikolataya da oldukça düşkündü. Bazı kişiler olağanüstü genetik profile sahip olabilir" diye konuştu.
Uzun ömürlü aileler incelendiğinde yaşlanmaya karşı koruyucu genetik profillerin, sağlıklı metabolizma ve düşük hastalık riskinin öne çıktığını belirten Ertürk: “Bu ailelerde Alzheimer, diyabet, kalp yetmezliği gibi yaşa bağlı hastalıkların görülme sıklığı daha düşük.” dedi.
Yaşlanmayı Geciktiren Genler
Dr. Ertürk, uzun ve sağlıklı yaşamı destekleyen bazı genetik varyantları şöyle sıraladı:
-
APOE2: Alzheimer ve kalp hastalığı riskini azaltır.
-
FOXO3a: DNA onarımını destekleyen bir "hücre bekçisi" olarak görev yapar.
-
Sirt6: Yaşlanma karşıtı bir "Sirtuin" geni olup DNA hasarlarını onararak genomun sağlıklı kalmasını sağlar.
8 Haftada 4,6 Yıl Gençleşmek Mümkün mü?
Uzm. Dr. Halil Ertürk, yaşam tarzı odaklı yalnızca 8 haftalık bir müdahale programında, DNA metilasyon saati kullanılarak ölçülen biyolojik yaşın ortalama 4,6 yıl geriye çekilebildiğinin gösterildiğini söyledi.
“Bu da genetik kodumuzu değiştiremesek bile, genlerin nasıl çalışacağını etkileyen epigenetik düzenlemeleri yönlendirebileceğimizi ortaya koyuyor. Sağlıklı beslenme, egzersiz, kaliteli uyku ve stres yönetimi gibi alışkanlıklar, genetik riskiniz ne olursa olsun yaşam süresini uzatabilir.”
Dr. Ertürk, gelecekte genetik müdahalelerin yaşlanma sürecini yavaşlatmak hatta tersine çevirmek için önemli bir araç haline gelebileceğine dikkat çekti: "Bu fikir artık bilim kurgu olmaktan çıktı."
Yaşlanmayı geciktirmeyi hedefleyen potansiyel genetik mekanizmalar arasında Telomeraz (telomerleri uzatır), Follistatin (kas kaybını önler) ve Klotho (beyin sağlığını korur) bulunmaktadır.
