Kronik hastalıklarda tedaviye uyum seferberliği: Hedef yüzde 50
14 uzmanlık derneği, kronik hastalıklarda tedaviye uyumu artırmak için “Türkiye 2030’da %50” projesini başlattı. Hedef, ölüm oranlarını %21 azaltmak.
Editors
MEDİCENTER TV / İSTANBUL, TÜRKİYE — 12 ARALIK 2025
Türkiye’de faaliyet gösteren 14 uzmanlık derneği, toplum sağlığını tehdit eden kronik hastalıklarda tedavi kontrol oranlarını 2030 yılına kadar en az yüzde 50’ye çıkarmak amacıyla güçlerini birleştirdi.
“Türkiye 2030’da %50” adı verilen ve Servier Türkiye’nin koşulsuz desteğiyle hayata geçirilen proje; özellikle hipertansiyon ve diyabet gibi kritik hastalıklarda düşük kalan tedaviye uyum oranlarını artırarak, uzun vadede ölüm oranlarını düşürmeyi ve sağlık sistemi üzerindeki ekonomik yükü hafifletmeyi hedefliyor.
Mevcut durum: Alarm veren veriler
Aralarında Türk Kardiyoloji Derneği, Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği ve Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği’nin de bulunduğu 14 kurumun ortak deklarasyonuna göre, Türkiye’deki mevcut veriler acil eylem gerektiriyor. Bilimsel araştırmalar, hastaların ilaca erişim imkânı olmasına rağmen tedavi hedeflerine ulaşılamadığını gösteriyor.
Güncel verilere göre Türkiye’deki tablo şu şekilde:
-
Hipertansiyon: Tedavide hedefe ulaşma oranı yalnızca %22,2.
-
Tip 2 Diyabet: Hedefe ulaşma oranı %36,7 seviyesinde.
-
Tedaviyi Bırakma: Hipertansiyon tedavisine başlayan hastaların %50’si ilk yıl içinde tedaviyi bırakıyor.
Uzmanlar, tedaviye uyumsuzluğun sadece iyileşmeyi geciktirmediğini, aynı zamanda kardiyovasküler hastalıklar, felç ve böbrek yetmezliği riskini de artırdığını vurguluyor.
Ekonomik ve hayati riskler
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre kronik hastalıklarda “tedaviye uyum”, sağlık sonuçlarını belirleyen en kritik faktörlerden biri olarak kabul ediliyor. OECD raporları, tedavi uyumunun artırılmasının uzun dönem ölüm oranlarını %21 oranında azaltabileceğini ortaya koyuyor.
Avrupa genelinde yapılan analizler, yüksek tedavi uyumu ile yıllık 125 milyar Euro sağlık harcaması tasarrufu sağlanabileceğini gösteriyor. Türkiye özelinde ise tedaviye uyum azaldıkça hastaneye yatış oranlarının %20’ye kadar artış gösterdiği, bunun da hem iş gücü kaybına hem de sağlık bütçesinde sürdürülemez bir yüke neden olduğu belirtiliyor.
Dört aşamalı eylem planı
Proje kapsamında bir araya gelen dernekler, hedeflenen %50 kontrol oranına ulaşmak için dört ana başlıktan oluşan bir yol haritası belirledi:
-
Hekim Eğitimleri: Bilimsel rehberlere dayalı eğitimler ve hekimlerin hasta iletişimini güçlendirmeye yönelik modüller.
-
Hasta Desteği: İlaç hatırlatma mobil uygulamaları, dijital takip çözümleri ve “uyum elçileri” programı.
-
Toplumsal Farkındalık: 27 Mart 2026’da kutlanacak “Dünya Tedaviye Uyum Günü” kapsamında ulusal kampanyalar ve tarama çalışmaları.
-
Sistem Optimizasyonu: Kullanılmayan ilaç oranlarının azaltılması ve iyi uygulama örneklerinin sağlık sistemine entegre edilmesi.
Projenin başarılı olması durumunda ülke çapında milyonlarca bireyin yaşam kalitesinin artması ve erken ölüm oranlarında belirgin bir düşüş sağlanması bekleniyor.
