Katarakt ameliyatı bunama riskini önemli ölçüde azaltıyor
JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, katarakt ameliyatı olan kişilerde Alzheimer ve bunama riski yüzde 29 oranında azalıyor.
Editors
MEDİCENTER TV / İZMİR, TÜRKİYE — 15 ARALIK 2025
Amerika Birleşik Devletleri'nde yürütülen kapsamlı bir araştırma, katarakt ameliyatı geçiren yaşlı bireylerde Alzheimer hastalığı ve diğer bunama türlerinin gelişme riskinin belirgin şekilde düştüğünü ortaya koydu.
Prestijli tıp dergisi JAMA Internal Medicine’da yayımlanan çalışma sonuçlarını değerlendiren Kaşkaloğlu Göz Hastanesi Kurucusu Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu, cerrahi müdahalenin ileri yaşlarda demans riskini yüzde 29 oranında azalttığını belirtti. Araştırmacılar, görme bozukluğunun beyne giden veri akışını azaltarak beyin küçülmesine yol açabileceğini, ameliyatın ise bu süreci yavaşlatabileceğini öne sürüyor.
Araştırma sonuçları ve metodoloji
Söz konusu çalışma, teşhis anında demans (bunama) belirtisi göstermeyen 65 yaş ve üzeri 3 bin 038 katılımcı ile gerçekleştirildi. Katılımcıların 1.382’si katarakt ameliyatı olurken, geri kalan grup cerrahi müdahale görmedi.
On yıl süren takip sonucunda, ameliyat olan grupta demans riskinin ameliyat olmayanlara kıyasla yüzde 29 daha düşük olduğu saptandı. Prof. Dr. Mahmut Kaşkaloğlu, araştırmacıların glokom (göz tansiyonu) ameliyatını da incelediklerini ancak bu operasyonun demans riski üzerinde benzer bir etkisi olmadığını tespit ettiklerini aktardı.
Görme kaybı ve beyin fonksiyonları
Prof. Dr. Kaşkaloğlu, görme yetisinin beyin sağlığı üzerindeki etkisine dikkat çekerek şunları söyledi:
"Bu sonuçlar, katarakt ameliyatının Alzheimer ve bunamaya karşı koruyucu olabileceğini gösteren ilk çalışma değil. Araştırmacılar, bozuk görmenin beyine veri girişini azaltabildiğini ve bunun da bunama için bir risk faktörü olan beyin küçülmesine neden olabildiğini öne sürüyor."
Türkiye'de artan ameliyat oranları
Dünyada en sık yapılan göz operasyonunun katarakt ameliyatı olduğunu hatırlatan Kaşkaloğlu, Türkiye’de yaşlanan nüfusa paralel olarak bu sayıların arttığını dile getirdi. Türkiye'de katarakt ameliyatı oranının binde 2 seviyelerinden binde 5-6 seviyelerine yükseldiği belirtildi.
Prof. Dr. Kaşkaloğlu, teknolojik gelişmelerin ve sağlık hizmetlerine erişimin bu artışta etkili olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Türkiye'de 15-20 yıl öncesinde yılda 75 bin katarakt ameliyatı yapılırken, bugün bu sayı yıllık 500 bini geçti. Bunun iki temel nedeni var: İnsanların yaş ortalamasının yükselmesi ve doktora ulaşımın kolaylaşması. Ayrıca akıllı mercek teknolojileri sayesinde hastalar ameliyat sonrası eskisinden daha iyi görebiliyor. Ülkemizdeki hastaneler, çevre ülkelere ve hatta Amerika'ya kıyasla oldukça modern olanaklara sahip."
